Eczane Muhasebesi: SGK Reçete, KDV Özel Durumu, İlaç Stok Yönetimi Rehberi
Türkiye'de 28.000+ aktif eczane var. SGK reçete ödemesi, ilaç fiyat farkı, KDV oran karmaşası — eczane muhasebesi diğer perakendeden farklı. İşte rehber.
1. Eczane Özel Vergi Düzeni
- Mükellef tipi: Şahıs şirketi (eczacı sahibi) + bilanço esası (zorunlu)
- SGK Anlaşması: Tüm eczaneler SGK ile sözleşmeli — reçeteli ilaç teslimi karşılığı SGK'dan tahsilat
- Kâr marjı: Devlet düzenler — reçeteli ilaçta %25 üst sınır
2. SGK Reçete Tahsilatı
Hasta eczaneye geliyor, reçete getiriyor:
- Eczane ilacı verir + reçeteyi e-Reçete sistemine işler
- Hasta katkı payını öder (tipik %20 — emekliye %10)
- Kalan tutar SGK'dan eczaneye ortalama 45-60 gün sonra ödenir
Aylık ortalama bir eczane 200.000 - 800.000 TL SGK alacağı taşır. Bu cari hesap takibi kritik. Cari modülünde SGK ayrı cari olarak takip edilmeli.
3. İlaç KDV Oranları
| Ürün tipi | KDV oranı |
|---|---|
| Reçeteli beşeri ilaç | %10 |
| Reçetesiz (OTC) ilaç | %10 |
| Vitamin, gıda takviyesi | %10 |
| Kozmetik ürün | %20 |
| Sağlık malzemesi (sargı, vb.) | %10 |
| Bebek ürünleri (bezi, mama) | %10 |
Eczane yazılımları (EczaneSoft, Farmasoft, Reçete Sistemi) bu oranları otomatik uygular. Aylık 24'üne kadar KDV beyannamesi.
4. İlaç Stok Yönetimi
Eczane stoğu büyük + kritik:
- Son kullanma tarihi — yıllık %2-5 zayiat normal, üstü problem
- Soğuk zincir — buzdolabı ilaçları (insülin, aşı) — sıcaklık takibi
- Narkotik kontrolü — uyuşturucu ve psikotrop ilaçlar ayrı defter
- İade-değişim — depo iade kuralları (genelde son 6 ay)
Envanter modülünde her ilacın min stok seviyesi ayarlanır, otomatik sipariş önerilir.
5. Fiyat Farkı Sorunu
Eczanelerin en büyük problemi: devlet ilaç fiyatlarını sık değiştiriyor:
- Eczane eski yüksek fiyatla aldı
- Devlet fiyatı düşürdü
- Eczane düşük yeni fiyatla satmak zorunda
- Fark = eczanenin zararı (kısmen depodan tazminat alınır)
Bu farkın aylık hesabı ve depo ile mutabakatı kritik.
6. Aylık Operasyonel Akış
| Tarih | İşlem |
|---|---|
| Her gün | Günlük POS rapor + reçete sayısı + nakit kasa |
| 1. gün | Geçen ay SGK toplam alacak hesabı |
| 5. gün | Depo (Selçuk, Hedef, Diler vb.) aylık ödeme |
| 10. gün | Personel maaş + SGK |
| 24. gün | KDV beyannamesi |
| Ay sonu | Stok sayımı + son kullanma kontrolü |
7. Yıl Sonu
- Stok sayımı (zorunlu) — depo, ofis, gizli stok dahil
- SKT geçmiş ilaçlar fire kaydı + iade işlemi
- SGK kesinti kontrolü
- Yıllık ortalama stok devir hızı hesabı (4-6 normal)
Sonuç
Eczane muhasebesi kapsamlı disiplin ister. Muhasebim ile SGK cari + ilaç envanter + KDV otomasyonu = aylık karmaşa yok. Eczacıların ek olarak uzman SMMM ile çalışması önerilir.
Muhasebim'i ücretsiz deneyin
Kişisel bütçenizi veya işletmenizin muhasebesini tek panelde takip etmeye hemen başlayın.
Ücretsiz Kayıt Ol