Serbest Meslek Sahipleri için Muhasebe Rehberi: Avukat, Doktor, Mühendis, Mimar

Türkiye'de 950.000+ serbest meslek mensubu var — avukatlar, hekimler, mühendisler, mimarlar, mali müşavirler, danışmanlar. Hepsinin muhasebe yükümlülüğü farklı, çoğu da kafa karıştırıcı. Bu yazı serbest meslek muhasebesi için pratik bir rehber.

Serbest Meslek Defteri (SMK Defter)

Serbest meslek geliri elde edenler "Serbest Meslek Kazanç Defteri" tutmak zorunda. Bu defterde:

• Tahsil edilen gelirler (hasılat)
• Yapılan mesleki giderler
• Stopaj kesilen tutarlar
• Net mesleki kazanç

Defter ister kâğıt ister dijital olabilir — Muhasebim kişisel mod + maliyet merkezi ile bu defteri profesyonel düzeyde tutar.

Mesleki Gider Düşürme

Serbest meslek mensubu olarak vergiden düşebileceğiniz giderler:

• Ofis kirası (büro kullanıyorsanız tamamı, ev kullanıyorsanız oranlı)
• Mesleki seminer, kongre, eğitim harcamaları
• Mesleki kitap, dergi, abonelik
• Telefon, internet (mesleki kullanım oranı)
• Bilgisayar, yazılım (amortismanlı)
• Mesleki ulaşım (yakıt, taksi, uçak)
• Mesleki kıyafet (cübbe, önlük vb. zorunlu olanlar)
• Sigorta + barolar/odalar aidatı

Muhasebim'de bunları kategori bazlı tutup yıl sonunda raporlamak çok kolay.

KDV Mükellefiyeti

Yıllık geliri 230.000 TL (2026) altında: KDV mükellefi değilsiniz. Üzerine geçince zorunlu KDV mükellefisiniz. KDV oranları:

• Avukat hizmeti: %20
• Hekim muayene: Stopajlı, KDV %20 (özel sağlık), %1 (devlet anlaşmalı)
• Mühendis-mimar: %20

Stopaj (Gelir Vergisi Kesintisi)

Müşteriniz sizden hizmet aldığında %20 stopaj keser ve vergi dairesine yatırır. Siz fatura kestiğinizde 1.000 TL gösterirsiniz ama 800 TL net alırsınız — 200 TL stopaj. Yıl sonu beyannamenizde bu stopajlar düşülür.

Yıllık Beyanname (Mart)

Mart 1-31 arası verilen yıllık gelir vergisi beyannamesi:

1. Toplam tahsil edilen brüt gelir
2. Toplam mesleki gider (kanıtlı)
3. Net mesleki kazanç
4. Yıl içinde kesilen stopaj toplamı
5. Net ödenecek vergi (artan oran: %15-40)

Muhasebim gelir tablosu raporu ile bu rakamlar otomatik gelir.

Meslek Bazlı İpuçları

Avukatlar

Dosya başına gider takibi yapın — notlar modülünde her müvekkilin dosyasını ayrı tutun. Tahsilat takibi kritik — cari hareket defteri dava bazında tahsilat verir.

Hekimler

Devlet anlaşması + özel hasta = farklı KDV ve gelir kayıtları. Muhasebim'de iki ayrı maliyet merkezi oluşturup ayırın.

Mühendis-Mimar

Proje bazlı muhasebe önemli — her projeye ait gelirler, giderler, ekip dağılımı ayrı. Tekrarlayan aboneliklerle (CAD lisansları vb.) yıllık takip.

Sonuç

Serbest meslek muhasebesi karmaşık görünür ama doğru araçla yönetilebilir. Muhasebim'i deneyin — meslek hayatınızın finansal disiplini ile kazancınız artar, vergi yükünüz optimize olur.