Mimar ve Mühendis Bürosu Muhasebesi: Proje Bazlı Tahakkuk, Hakediş, Vergi Rehberi
Türkiye'de 80.000+ aktif mimar ve mühendis serbest meslek olarak çalışıyor. Proje bazlı uzun vadeli işler, hakediş ödemeleri, CAD lisans giderleri — özel muhasebe akışı gerekiyor. İşte rehber.
1. Mükellefiyet Türü
- Serbest meslek: Tek başına mimar/mühendis (defter: Serbest Meslek Kazanç Defteri)
- Şahıs şirketi: Büro + asistan/çizim ekibi
- Limited şirket: Ortak mimar bürosu
2. Proje Tahakkuk (En Kritik)
Mimar/mühendis projeleri aylar süren işler. Her proje ödeme aşamalı:
- Ön ödeme: Sözleşme sırasında %20-30
- Konsept onayı: %20
- Uygulama projeleri: %30
- Ruhsat aşaması: %20
- Şantiye/danışmanlık: aylık/kademeli
Her ödeme aşamasında fatura/makbuz kesilir, müşterinin %20 stopajı düşülür. Maliyet merkezi modülü her projeyi ayrı takip eder.
3. Mesleki Giderler
- Oda/birlik aidatı (Mimarlar Odası, İMO, EMO — yıllık 5-15K TL)
- CAD lisansları (AutoCAD, Revit, ArchiCAD — aylık 1.500-3.000 TL)
- Render yazılımları (Lumion, 3DS Max)
- Bilgisayar, çizim tablet, plotter
- Mesleki kitap, dergi, mevzuat aboneliği
- Kongre, sempozyum, fuar katılımı (Yapı Fuarı)
- Stajyer/çizim ekibi ödemesi
- Mesleki sorumluluk sigortası
- Şantiye ulaşımı (yakıt, yol)
- Mesleki kıyafet (kask, iş ayakkabı)
- SMMM ücreti
4. KDV Mükellefiyeti
- Yıllık 230.000 TL altı: KDV mükellefi değil
- Üzerinde: %20 KDV uygulanır
- Mimari/mühendislik hizmeti — danışmanlık tipi (B2B'de stopaj %20)
5. Hakediş Tahakkuku (Şantiye Danışmanlığı)
İnşaat firması adına denetim/danışmanlık veriyorsanız: aylık hakediş ödenir. Her hakediş:
- İş ilerleme oranı (örn. %15 tamamlandı)
- Hakediş tutarı (toplam bedel × ilerleme oranı)
- Stopaj %20 kesintisi
- Net banka tahsilatı
6. Aylık Akış
| Tarih | İşlem |
|---|---|
| Her gün | Yeni proje → cari + tahakkuk planı |
| 1-5 ay | Hakediş düzenlemesi, müşteriden alacak takibi |
| 10. gün | Geçici vergi (3 aylık) |
| 24. gün | KDV beyannamesi |
| Ay sonu | Aktif proje raporu, biten projelerin kâr-zarar hesabı |
7. Pratik İpuçları
- Her proje için ayrı maliyet merkezi — gerçek kârlılık görünür
- CAD lisans + yazılım giderlerini ayrı tut — yıllık operasyonel maliyet net
- Stopajları yıl sonu beyannamede düş — milyonlar geri alabilirsin
- Oda aidatı zamanında öde — gecikme = sicil kötüleşir
- SMMM ile çalış — proje muhasebesi karmaşık
Sonuç
Mimar/mühendis muhasebesi proje bazlı disiplinle yönetilir. Muhasebim ile proje cari + hakediş takvimi + KDV otomatik. Önceki serbest meslek rehberimiz tüm meslek dallarını karşılaştırır.
Muhasebim'i ücretsiz deneyin
Kişisel bütçenizi veya işletmenizin muhasebesini tek panelde takip etmeye hemen başlayın.
Ücretsiz Kayıt Ol